Wat voel ik?

Deelnemen?

Iedereen kan deelnemen aan het project GERAAKT DOOR DE OORLOG.

Breng je eigen gevoel, herinnering. Reageer bij de verhalen. Laat je inspireren door het kunstwerk.  Schrijf zelf een gedicht, verhaal. Maak een schilderij, foto of beeldend werk. Deel jouw ervaring, jouw ‘Geraakt zijn door de oorlog’ met ons via reactie, e-mail, Facebook, …

 

gedicht door Nadia Cogge

 

2016-11-gddo-tk3

Edegem 2016

Daithi Rua  schreef het lied ‘The ghost of Mick McDonnell’

Naamloos

www.daithirua.com

 

 

 

 

 

 

Gilbert Vandaele

littekens in Vlaamse velden,
kraters, loopgraven, geulen, de aarde opgehoopt, de grond omgewoeld doorploegd en doorreten,
miljoenen kogels fluiten, bommen ploffen, granaten gillen,
grotesk,
ijzer verwrongen, hout versplintert, bomen onthoofd en verworden tot een verzameling stompen,
het landschap hertekend, bleek en wezenloos, desolaat,
roepend en tierend, loop, loop mee met de wind,
gasaanval,
gas wolkt stilletjes over dit landschap, ook mee met de wind, de stille doder,
in kieren en reten schuilen, weg hier, weg, overal in, overal uit, hoestend, ogen tranend, blind,
verstikt, verstikt tot de dood, stille dood,
de aarde zuigt het bloed uit tienduizenden soldatenlijven, gevallen in een stortregen van kogels, bommen, granaten, gas,
gekwetst of dood, kermend of stil, doodstil,
ze kleurt donkerrood, met bruin
kleur van de dood, dood, dood, dood….
voor altijd littekens in Vlaamse velden
Tekst: VéGé(vandaelegilbert)

====================

The scars of Flanders Fields
Crater-shaped trenches, gullies and mounds of earth, churned up and peppered by a million bullets
their maddening whistle mixing with the whizz-bang of exploding bombs and grenades
grotesque
mangled iron, splintered wood, trees beheaded to stumps
landscape redrawn into a pale, desolate no-man’s-land
Gas attack!
Yelling and shouting… run, run with the wind,
gas -the silent killer- is sneaking over the land
Sheltering men in holes and ditches, jumping in or out, coughing, eyes blinded by tears
suffocated until Death strikes… the dying
their blood sucked up by the earth from ten thousand bodies
falling under a shower of bullets, bombs, grenades, gas
then the injured or dead – groaning or silent – too silent
turn red this brown ground
red – the colour of Death – red for dead
for ever leaving scars in Flanders Fields.
Tekst: VéGé/vertaling: Bertin Deneire

Lieve Devijver schreef enkele gedichten voor haar grootouders (burgerslachtoffers WO I). Meer gedichten van Lieve Devijver

Gedicht Lieve Devijver

Gedicht door Lieve Devijver

Gilbert Vandaele: “Sedert de tentoonstelling in Tielt is zijn de woorden ‘ oorlog en emotie’ bij mij blijven hangen en daarmee zou ik graag wat gaan doen en daarom ben ik gestart met het denkwerk.”

Gilbert Vandaele emotie

 

“Toch zet ik mijn zoektocht verder, ooit vind ik misschien de rustplaats van mijn opa, een opa die ik nooit heb gekend, maar het blijft mijn opa.”  Geraakt door de oorlog Etienne Vergote

 

oorlog de emotie

 

Zingen over de Groote Oorlog – over hoe schoon het leven nog kan zijn in droeve en onzekere tijden – VormingPlus Gent-Eeklo

zingen

Ze zingen samen liederen uit en over de Groote Oorlog. Over helden en antihelden, over modder en miserie maar ook over hoe schoon het leven nog kan zijn in droeve en onzekere tijden. De liedjes zijn zowel geschreven tussen ‘14 – ‘18 als in de periode die erop volgt. Ze vertellen over het leven aan het oorlogs- en thuisfront. Zowel het wel en wee van de soldaten in de loopgraven als de angst van de families die thuis de oorlog afwachten, wordt bezongen.

 

Een paar herinneringen i.v.m. W.O.I door Alexander-Karel Evrard (90 jaar)

Mijn vader Vincent Evrard (°1896) kwam uit een kleine-burgerij-familie waar men nogal Gents en Frans sprak. Als vrijwilliger opgetrokken, kwam hij echter van den IJzer terug als flamingant, omdat hij ervaren had hoe arbeiders- en boerenzonen het vuur (en den dood) werden ingestuurd in een taal die ze niet verstonden. 80 % van de piotten waren Vlamingen, gans het officierenkorps sprak Frans. Cfr. het gruwelijke woord van generaal Bernheim: “Il faudra encore beaucoup de sang flamand pour laver au front la honte activiste”. Ons vader was een streng, vrij hard man, hij sprak niet veel van die eerste wereldoorlog, maar als hij er eens over vertelde kwam er een traan bij te pas (i.v.m. kameraden die hij in de prikkeldraad hangend had moeten achterlaten, en die op hun moeder riepen). Wardje Poppe deelde hem mede hoe kardinaal Mercier hem de levieten gelezen had: “Ik behoor tot een ras dat beveelt, en gij tot een dat moet gehoorzamen.”…  Zelf kreeg hij nog cachot omdat hij op het appèl “aanwezig” geroepen had in plaats van “présent”… Hadden ze toch tot de bevelhebbers gezegd “Vecht zelf”, en waren ze naar huis gegaan …

 

Gedichtjes bezorgd door Nadine Vandergucht

Om zijn brein te oefenen zegt mijn pa regelmatig gedichtjes op uit zijn kindertijd. Papa is 87 jaar, gedichtjes van jaren 30, zeker over de eerste Wereldoorlog

Gedicht 1:
Als de haan ons morgen uit den slaap zal wekken, laat ons reisvaardig staan.
We zullen verre gaan en ’t regiment voorbij zien trekken.
Zij komen roemrijk uit den slag.
Sinds jaar des afscheid en uw broeder mij onttrokken was,
zal ons omhelzen als hij plag en troosten zijn bedrukte moeder.

Gedicht 2:
Terwijl de moeder aan ’t bidden was
Terwijl het meisje haar briefje las
Terwijl het jongetje reed en liep
Terwijl het wigje in haar wiegje sliep
Daar verre in ’t vreemde, verwoeste land, verlaten langs den eenzamen kant, met doorboorde borst en hijgende van dorst en de nagels geprent in bevroren veld, daar lag de vader de dappere held te sterven !

Passendale – Brichard 2014 – Art studio Brikat

Duizenden voor ons ongekende soldaten werden hier gedood, de één door de kogel de andere door het mortiergeweld en weer een ander die door het water verzopen land verstrikt raakt in de modderpoel waarbij de wanden van de loopgraven inkalfden en dusdanig graven werden.
Menig soldaat liet hier het leven door de modder. Ze zaten vast, de aarde slorpte hen als het ware op. Het was toen oktober 1917.
Maar de vijand vocht ook voor zijn leven en schoot naar believen zijn slachtoffers neer.
Na de regen, het slijk en al het kompanen geweld droogt de aarde op en zien we pas het leed. Een helm hier een geweer met bajonet daar en de lijken die in het zand liggen…
Alleen hun kenteken vertelt ons de nationaliteit die hij had.
Brit – Australiër – New Zeelander – Canadees – Belg – Fransman en natuurlijk ook Duitser.

Passion – dale
Zo noemden de Canadezen ons Passchendaele in WOI.

 

Jozef Vandromme

Zonder eind

Een knal vanuit de verte

Ik voel een gloeiende pijn aan mijn rechter oor. Ik smijt me in dekking onderaan het loopgraf en kijk naar mijn kameraad die achter me staat. Langzaam zakt hij door de knieën, door onze zuipnatte uniformen kan ik niet zien dat hij vanuit de borststreek  bloed.

Een tweede knal doorboort zijn helm. Dan worden we onder mortiergeweld verpletterd. De dijken begeven het, de stutten vliegen versplinterd rond en zaaien dood onder ons.

Daar komt nog een lichtflits en

Brichard 2014 Art studio Brikat

7 comments

  1. Beste,
    Ik wou hier de gedichten die ik voor mijn grootouders (burgerslachtoffers WO I) schreef , plaatsen.
    Maar het lukt niet om ze in dit vakje te krijgen.
    Mag ik jullie mailadres ontvangen ?
    Met dank,

    Lieve Devijver, Herent

  2. Hieronder het hele gedicht waarover Nadine het heeft.

    ’t Zijn droeve tijden als de oorlog loeit,
    Als menschen men slacht lijk dieren;
    Als menschenbloed bij beken vloeit,
    Als vrede en liefde liggen geboeid;
    Als haat
    En kwaad,

    Als nood
    En dood
    Grijnzen en vloeken en tieren.
    ‘Waar is nu toch mijn arme man?
    ‘k Verga van angst! ik sterf er van!
    Ach! wat verschil bij ’t voor’ge jaar!
    We zaten hier zoo blij te gaâr
    Bij ’t wiegske van ons jongste kind.
    En nu, zoo ver door sneeuw en wind
    En vorst… en dan!… Och God! och God!
    Heb meêlij met mijn bitter lot!’

    ‘Ju! roept het jongentje, paardeken, ju!
    He! moeder, waar is vader nu?
    Als vader komt, dan krijg ik een paard,
    Een levende paard en een blinkende zwaard,
    Een helm met pluim en een groote bannier;
    Dan gaan wij rijden verre van hier;
    Dan maken wij oorlog en nog, en meer….
    Zeg, moeder, wanneer komt vader weêr?’

    ‘Hoor, zegt het dochterke, moeder-lief,
    ‘k Heb vader geschreven een schoonen brief:
    En dat wij bidden op beide kniên
    Voor hem… en hem zoo gaarne zien;
    En dat gij toch zoo droeve zijt;
    En dat ik ook dan dikwijls krijt;
    En dat ons broerke vlijtig leert;
    En… of hij toch niet wederkeert.’

    De moeder aanhoort ’t eenvoudige schrift,
    En keert zich om met koortsige drift,
    En grijpt uit de wieg ’t onnoozele wicht,
    En houdt het naar den hemel gericht,
    En roept en snikt: ‘O Heer! o Heer!
    Geef ons den gade en den vader weêr!’

    Terwijl de moeder aan ’t bidden was;
    Terwijl het meisje haar briefke las;
    Terwijl het jongentje reed en liep;
    Terwijl het wicht in zijn wiegske sliep,
    Daar verre, in ’t vreemde verwoeste land,
    Verlaten, langs een eenzamen kant,
    Met doorboorde borst,
    En hijgende van dorst,
    En de nagels geprent in ’t vervrozene veld,
    Daar lag de vader, de dappere held,
    Te sterven.

  3. Bedankt:
    Kathy; voor wat je realiseerde.
    Het Rodenbachfonds voor dit ganse project.
    Veerle, voor je inzet.
    Ook aan alle anderen die hier deel aan hebben: “Bedankt!”
    Ik had het “voorrecht” mijn jeugd Bachten de Kupe te mogen slijten.
    De verhalen van peter Léon, die aan de Ijzer voor de ravitaillering instond.
    De “uren” die ik aan het standbeeld voor de gesneuvelden van het dorp stond om hen te eren op 11 november; terwijl St-Maarten toch gekomen was!!!!! De steeds in getale verminderende oud-strijders waren ons dankbaar …
    Later kon ik al “mijn muizenissen” kwijt bij één van de vele grafstenen die ik op mijn dagelijkse omzwervingen tegen kwam… Deze gesneuvelden hebben mij gemaakt tot wie ik ben.
    Het was dan ook een heel ontroerend moment toen ik voor de eerste keer “Song for the fallen” hoorde. Het is dan ook een heel mooi eerbetoon aan alle gesneuvelden, want elke naam in het lied kan moeiteloos door een andere vervangen worden……
    Tim heeft mij dan ook gemeld dat hij erg verheugd is dat zijn nummer hier werd gebruikt. Momenteel werkt hij trouwens aan een programma rond “Den grooten oorlog” Wij volgen dit in alle geval voor jullie op in de hoop hem in de komende maanden te laten overkomen.
    Gijs (vzw De Ladder)

  4. fier
    fier en dankbaar, voor de kans die ik hier krijg om mijn mooie werk openbaar te maken…
    dankbaar aan de werkgroep en in het bijzonder aan Veerle van het Rodenbachfonds West-Vlaanderen, voor de vele uren werk om dit project te doen lukken.
    fier op de reacties en de prachtige verhalen die ik te lezen krijg rond dit werk..
    Trost dat ik mag deelnemen aan deze verzameling van mooie mensen.
    Verdrietig dat het nog meer dan nodig is mensen rond dit afzien en rond het absurde van oorlog te moeten wakker schudden. Het thema is jammer genoeg nog altijd brandend actueel…
    mijn kunstenaarsziel bloed bij de gruwel die we te zien krijgen, een kleine troost vind ik dan op deze mooie opzet.
    Al is het maar 1 persoon die ik hiermee tot denken aanzet dan is mijn opzet en mijn werk geslaagd…
    wat voel ik??? Trots en verdriet, dankbaarheid en frustratie, geluk en weemoed….
    ik word bij momenten verscheurd maar ben oo zo gelukkig dat ik dit kan en mag meemaken
    dat ik kan en mag voelen en me uitdrukken
    nooit had ik gedacht toen in dit werk maakte eind de jaren 90′ begin de jaren 2000 dat mijn bescheiden Flanders Fields dit ging te weeg brengen. nooit had ik gedacht dat zoveel grote mensen geroerd zouden worden door mijn werk.

    ik maakte het voornamelijk omdat de sfeer en het gevoel rond de begraafplaatsen me niet loslieten… ik wou dit gevoel delen met anderen, zodat er respect ontstond voor de vele gesneuvelden en dat er een gevoel kon ontstaan van begrip en verdraagzaamheid zodat dit niet opnieuw zou gebeuren.
    nooit gedacht dat ik dit gevoel zo sterk kon weergeven, en weer ben ik af bij trots. Trots dat ik dit verwezenlijkt heb
    dank u aan iedereen die mee werkte en nog zal meewerken hieraan
    ik kijk uit naar de reacties

    Kathy Vandamme
    auteur van het werk…

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *