Verdriet en humor – Joe English

155 web

Jackie Detailleur

auteurs: Co English en Piet Debaere

Op 6 oktober 1914 schreef Elisa Goedemé vanuit Brugge een kaartje aan haar echtgenoot Joe English. Op 1 augustus was hij opgeroepen als reservist en werkte als TAG  (1)(soldaat-arbeider) aan de Fortengordel rond Antwerpen in Brasschaat.

Joseph English (Joe English)

7 regiment de forteresse, 6/4  Brasschaet

“Manlief,

Wij zijn hier juist aangekomen, met de dood in ’t harte, het werd te gevaarlijk in Antwerpen en moesten van de nood een deugd maken. Vader en Jette en ons kindje zijn op weg naar St.-Michiels en wachten u daar misschien !  God weet het hoe het afloopt,  doch man Zoete,   Gaat ons Heer U helpen om U kracht en moed te geven, ik smeek er om voor U.   Ge zult misschien geruster zijn nu we hier geraakt zijn om toch ons leven te sparen voor ons kindje.  Moed, man lief, ik weet niet wat zeggen van droevenis omdat Ge zoo ver van ons weg zijt! 

Uwe Lizie –Lieveke,  Vader en zuster (Jette)

Het was het laatste schriftelijk contact tussen Elisa en Joe.

Heeft Joe het kaartje van Elisa ontvangen? Diezelfde dag gaf Koning Albert het bevel om Antwerpen te verlaten via het Waasland tot achter de IJzer. Joe was nauw betrokken bij de slag aan de IJzer in St.-Joris en had een herstelperiode van 4 maand nodig in Saint Malo. Eind februari 1915 kwam hij terug achter het front in Wulveringem en Boezinge.

Joe English 1 voor webNaast zijn dienst als TAG, werkte hij als graficus mee aan de oorlogskrant “de Belgische Standaard”. Deze krant gaf verschillende reeksen prentbriefkaarten uit van en voor de frontsoldaten met humoristische tekeningen. Op deze cartoon is de visuele humor van Joe duidelijk. De Duitse soldaat verklaart zijn liefde aan de treurende vrouw (België):

“Wij hebben U lief, wij komen België beschermen!”

Waarschijnlijk maakte hij een allusie op de “Flamenpolitik” van de Duitse bezetter. Inhoudelijk drukt Joe in deze cynische tekening ook zijn persoonlijke verdriet uit.

Joe Englis 2 voor web

Zoals in de illustratie op de kaftomslag die hij tekende voor de brochure “voor onze vrouwen” (2). Maar dan wel gesublimeerd in een pedagogische boodschap. Het is een oproep tot karaktersterkte door diverse studentenverenigingen aan de jonge frontsoldaten. Projecteerde Joe zijn eigen verlangen in deze tekening? Links houdt zijn echtgenote Elisa hun twee kinderen Lieve en Raf in haar armen terwijl tante Jette verwachtend uitkijkt door de tralies van het bezette België. Rechts houdt Joe als secretaris van het SKVH (3) het vaandel hoog en spreidt zijn mantel als oudere frontsoldaat beschermend over zijn jongere op wacht staande kameraad. Op de achtergrond het desolate landschap van de overstroomde IJzervlakte die hen scheidt. Een tragisch levensverhaal  gevat in een miniatuur.

Drie jaar later in maart 1918 schreef Joe na een hevig bombardement in een pessimistische bui vanuit Veurne aan een vriendin Rosa Van Can die in Londen verbleef:  “Er is maar één oplossing voor al dat oorlogsgeweld: de Wereld mag ontploffen”.

Voetnoten:

(1) TAG = Travailleur auxiliaire du Génie = soldaat-arbeider

(2) De brochure “voor onze vrouwen”, 16 blz., pocketformaat, werd verspreid door de “Belgische Standaard” in 1916-18 op 40.000 ex. Uitgegeven door het samenwerkingsverband van SKVH met de hogeschoolvereniging Amicitia, de tijdschriften Ons Leven (Leuven) en Hoogstudent (Gent), en de Rodenbachsvrienden. (zie rechts onderaan)

(3) SKVH = Secretariaat van de Katholieke Vlaamse Hoogstudenten

 

Voor meer info www.joe-english-kunstschilder.be  en Nieuwsbrief_joe_018_ .

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *