Henri Reyns uit Daknam, geëxecuteerd voor desertie

62 web

Jackie Detailleur

Henri Reyns uit Daknam die geëxecuteerd werd voor desertie, terwijl hij in feite zwaar getraumatiseerd was.

auteur: Reinoud D’Haese

Lieve Moeder (…) Ik zal u [de dood van Henri Reyns] nog eens in ’t kort uitleggen (…). Zoals gij  weet was hij in het gevecht van Luik gekwetst geweest. Hij is in het hospitaal geweest tot over goed drie maanden. Dan is hij zijn compagnie hier komen vervoegen. De jongen had grote schrik maar hij stapte toch mee naar de tranchée. Zij waren nog maar enige uren in de tranchée als zij aangevallen werden door den Duitsch. Zij waren spoedig in gevecht met de geweren, maar het was te laat. De vijand was te dicht. Zij moesten hem tegemoet met de bajonetten, waar den Duitsch zoveel schrik van heeft. Zij gelukten erin hem met hun tegenaanval achteruit te slaan. Tot viermaal toe moesten zij dat doen. Ge moet niet vragen wat er gevallen is! Henri kwam er toch goed door. Als hij afgelost is heb ik hem gezien en hij zegde mij dat hij niet meer meeging, dat hij te veel schrik had. Hij heeft zijn besluit dan ook uitgevoerd en heeft enige malen gemankeerd. Hij passeerde voor de krijgsraad en werd ter dood verwezen. Hij is dan ook moedig gestorven door de kogels de 17 mei in Oostvleteren. Uit: brief d.d. 7 mei 1915 van Eduard Schelfout (1893-1973) uit Daknam aan zijn moeder.

Op 18-jarige leeftijd had Henri Reyns (1892–1915) uit Daknam zich opgegeven als beroepsvrijwilliger. Op 30 juli 1914 werd hij gemobiliseerd. Op 29 september werd hij als vermist opgegeven, wellicht op de Getelinie (tussen Luik en Tienen). Later bleek dat hij ziek geworden was en in het ziekenhuis lag. Hij herstelde tot april 1915 in een kazerne  in de buurt van Calais.

Voor een goed begrip van het gebeuren is het van belang de militaire context te kennen. De fortengordel van Luik gold toen in Belgische politieke kringen als niet in te nemen, maar in feite was die al lang niet meer gemoderniseerd. De forten bleken niet bestand tegen de zware Duitse artillerie. Op 5 augustus begonnen de beschietingen en drie dagen later viel het eerste fort. Op 15 augustus trof een Duitse granaat de munitiebunker van het fort van Loncin, waardoor honderden vestingsoldaten omkwamen. In het vooruitzicht van de val van de vestinggordel had bevelvoerend generaal Leman zijn 3-de Divisie naar de Getelinie gestuurd, waar de uitgehongerde, oververmoeide en slecht getrainde soldaten in verschillende zware veldslagen veel wapenmakkers verloren.

In april 1915 keerde Henri Reyns dan terug naar het 1-ste Regiment Karabiniers, toen in Pollinkhove. Hij kwam al snel in de voorposten terecht en liep er waarschijnlijk (nieuwe) oorlogstrauma’s op in de lijf aan lijf gevechten met de bajonet op het geweer. Daarna onttrok hij zich een aantal keren aan een dienst in de voorste linies in de sector Noord- en Zuidschote – Steenstraete, waar de Duitsers op 22 april voor het eerst chloorgas inzetten. Op 10 mei werd hij gearresteerd en vier dagen later werd hij ter dood veroordeeld voor ‘desertie in het zicht van de vijand’. Zijn verdediging dat hij zijn angst niet meer beheerste werd niet aanvaard. Op verzoek van generaal-majoor De Ceuninck, die voorbeelden wilde stellen om het plichtsverzuim in de loopgraven te verminderen, werd zijn genadeverzoek door Koning Albert verworpen. In verplichte aanwezigheid van enkele compagnieën soldaten werd hij op 17 mei in Oostvleteren geëxecuteerd. Het executiepeloton van 12 Karabiniers schoot opzettelijk naast, waarop een officier hem het genadeschot gaf. Daarna brak er oproer uit onder de soldaten, die hun officieren verweten en zich bezatten. Twee dagen later bepaalde een nieuwe legerorder dat dienstweigeraars voortaan naar een strafkamp zouden gestuurd worden.

 

 

Bronnen: De Clercq R.: Overleven in Lokeren, Daknam en Eksaarde tijdens WO1; Lokeren, Raad voor Toerisme, 2014. / De Roep M.: De kleine geschiedenis van de gesneuvelden van de Groote Oorlog (1914-1918) uit Daknam, Eksaarde en Lokeren; Overdruk uit Annalen KOK Land van Waas, dl. 116 (1), 2013.

4 comments

  1. Beste,
    Eduard Schelfout is een nonkel van mijn moeder. Ik ben al enige tijd op zoek naar verhalen en foto’s van hem.
    Kan u mij hierbij helpen?

    Mvg Hubert

    • Beste Hubert,
      De brieven van Ward Schelfout werden gepubliceerd onder zijn eigen naam in het heemkundige tijdschrift d’Euzie jrg 33 nr 1, nr 2, nr 3 & nr 4.
      Alles samen ongeveer 15 pagina’s. Eduard (Ward) Schelfout was bakker in Kemzeke en uitbater van café ‘IN SINAY’. Na zijn dood werden zijn oorlogsbrieven herontdekt en gepubliceerd in het “Vrije Waasland”.
      vriendelijke groet,
      Guy
      Heemkring d’Euzie

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *